Hasta Hakları

Yeniköy Tıp Merkezi'nde tedavi olmaya başlamadan önce haklarınızı öğrenin.

Devamı

Check-Up

50 yaşın üzerindeki herkesin düzenli olarak check-up yaptırmasını öneriyoruz.

Devamı

Mamografi

Yeniköy Tıp Merkezi'nde Mamografi yaptırmak çok kolay.

Devamı

Fizik Tedavi

Yeniköy Tıp Merkezi en yeni teknoloji ile fizik tedavi hizmeti vermektedir.

Devamı

Melanom Terimleri Sözlüğü

Prof.Dr. Sıdıka Kurul

Plastik,Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı

skurul@istanbul.edu.tr

Akral lentijinöz melanom (Acral lentigineous melanoma)

Lentijinöz deri melanomunun bir tipidir,tırnak altı melanomu olarak da bilinir. Avuç içi,ayak tabanı ve tırnak altında görülür.Diğer melanomlarda farklı olarak güneşe maruz kalma ile ilgili görünmemektedir.

Adjuvan tedavi (Adjuvant Therapy)

Melanomun cerrahi olarak çıkarılmasından sonra cerrahiye kemoterapi (ilaç tedavisi) veya radyoterapi (ışın-şua tedavisi) eklenmesidir.

Asimetri (Asymmetry)

Derideki lekenin bir yarısının diğer yarısından farklı olmasıdır.

Ben (mol,nevus)

Cildin iyi huylu,selim oluşumlarıdır,esmer,kehverengi veya ten renginde olabilir.

Biyopsi (biopsy)

Mikroskop altında inceleme yapmak için doku parçası veya hücrelerin alınması.

Breslow kalılığı (Breslow Thickness)

Deri yüzeyinden itibaren oküler mikrometre ile milimetre olarak ölçülen tümör kalınlığı

Clark düzeyleri (Clark's Level)

Deri yüzeyinden aşağı doğru ,tümör hücresinin istila ettiği deri katını temel alarak yapılan bu tanımlamada tümörün ne kadar derin olduğu gösterilir.

Clark's Level I-tümör epidermiste (üst deride)

Clark's Level II-tümör papiller dermiste

Clark's Level III-tümör papiller dermisi doldurmuş

Clark's Level IV- tümör retiküler dermisi tutmuş

Clark's Level V-tümör deri altı yağ dokusuna sıçramış.

(Melanomun vücutta bulunduğu yere göre ,her Clark düzeyi için milimetre olarak kalınlık değiştiği gibi insandan insana da değişim gösteriri.Bir kişide Clark level III 1 mm kalınlığında iken bir başkasında 2 mm olabilir.)

Dermis (Dermis)

Cildi oluşturan iki esas tabakanın altta olanı

Displastik nevus (Dysplastic nevi)

Sık görününen benlerden farklı görünümdeki atipik nevus.Genellikle 5mm den daha büyüktür,sınırları düznsiz veya belirsiz olabilir. Rengi pembeden koyu kahverengine kadar değişebilir.Tamamı veya bir bölşümü düzdür.

Epidermis (Epidermis)

Cildi oluşturan iki tabakadan üstte olanı

Eksizyonel biyopsi (excisional biopsy)

Derideki benin tamamının kesilerek çıkarılmasıdır. Parça tahlil için patolojiye gönderilir.

İnce iğne aspirasyon biyopsisi [Fine Needle Aspirate (FNA)]

İğne doku veya tümör içine sokularak sıvı veya hücre enjektör ile çekilir. Bu doku bir cam üzerine yayılır ve mikroskop altında incelenir.Kimi zaman ultrason veya bilgisayarlı tomografi gibi radyoloji cihazları kılavuzluğunda yapılır.

İnsizyonel biyopsi (Incisional Biopsy)

Derideki benin/tümörün bir bölümünün kesilerek çıkarılmasıdır. Parça tahlil için patolojiye gönderilir.

Kan /lenf damarı invazyonu (Blood Vessels/Lymphatic Invasion)

Tümörün damar cidarını istila etmesidir.Patoloji raporunda var/yok şeklinde yazılır.Varlığı halinde tümör lenf damarı veya kan damarı cidarına yayılmış demektir.

Kenar (margin)

Kanser cerrahisinde çıkarılan dokunun kenarı veya sınırıdır. Patoloji uzmanı dokunun kenarında kanser hücresi bulmadığı zaman, sınır negatif veya temizdir, kanserin tümünün çıkarıldığı kabul edilir. Patoloji uzmanı dokunun kenarında kanser hücresi bulduğu zaman sınır pozitif veya kirlidir,kanserin tümünün çıkarılmadığı kabul edilir.

Kemoterapi (Chemotherapy)

Kanser karşıtı ilaçlarla kanser tedavisi

Klinik deneme çalışması (Clinical Trial)

Kliniklerde yapılan özel bir çalışma şeklidir,insanlarda yeni tıbbi tedavi veya diğer uygulamaların nasıl sonuçlanacağını araştırır.

Lentigo melanoma (Lentigo melanoma)

Lentigo maligna'dan evrimleşen bir melanomdur.Yaşlılarda önkol ve yüz gibi uzun süreli güneş ışını hasarının olduğu yerlerde bulunur.

Lenfödem(Lympheodema)

Lenf damarlarının bloke edilmesi (ameliyatla kesilme,şua tedavisi,tümöre bağlı bası) sonucu lenfatik sıvının vücudun interstisyel dokularında birikmesidir. Lenfatik sistem lenf damarları ve lenf nodlarından oluşur.Lenf damarları protein,su,yağ ve hücre artıklarından oluşan lenf sıvısını toplar.Lenf damarları sıvıyı artık ve yabancı maddelerin bu lenf sıvısından filtre edileceği lenf bezlerine taşır.Temizlenmiş sıvı tekrar kan dolaşımına katılır.Lenf damarları hasar gördüğü zaman lenf sıvısı serbestçe dolaşamaz,ancak birikir.Bu birikme kol ve bacakta anormal şişmeye yol açar.

Melanin (Melanin)

Melanositler tarafından yapılan derinin ve gözün rengini veren maddedir, UV ışınlarını abzorbe eder.

Melanosit (Melanocytes)

Deride ve gözde bulunan ve melanin adı verilen pigmenti üreten hücrelerdir.

Melanom (Melanoma)

Deri ve diğer organlarda bulunan melanositlerden gelişen bir kanser türüdür ve genellikle malgn melanom olarak söz edilir.

Melanom tipleri [Cellular Description (the type of melanoma)]

Yüzeyel yayılan melanom (Superficial Spreading Melanoma) :Vücudun her yerinde
görülebilir,ancak sıklıkla erkeklerde gövdede,kadınlarda bacaklarda tespit edilir.

Nodüler melanom (Nodular Melanoma):

Nodül şeklinde kabarıklık

Akral Lentijinöz (Acral Lentiginous)

Sıklıkla el ayası ve ayak tabanında görülen melanom

Lentiga Melanoma (Lentigo Melanoma)

Yüzde ve önkolda

Diğer (other) melanomlar

mukozalarda görülenler ( mucosal melanoma )

Metastatik (Metastatic)

Bir yerdeki kanserin vücudun başka yerindeki bir organa yayılması halidir.

Mitoz oranı (mitotic rate)

Bu terim melanom içindeki bölünme sıklığını ifade eder. Yüksek mitoz oranı hızla bölünen hücreler ile ilgilidir ve bu nedenle geniş lezyonlar daha yüksek metastaz potansiyeli taşırlar.

Mukozal melanoma (mucosal melanoma)

Burun,ağız içi,diş etleri, boğaz,yemek borusu,makat,idrar yolları ve vajen vb döşeyen mukozalar üzerinde gelişir. Kolaylıkla gözden kaçabildikleri için teşhis edilmeleri zordur.

Noduler melanom (Noduler melanoma)

Melanomun en agresif formudur. Başlangıçta vertikal istikamette büyür,büyümesi çok hızlıdır(birkaç ay).Öncü lezyonu yoktur .Küçük siyah veya deri renginde (amelanotik) pembe küçük nodül sadece büyür.Lezyon kana maya meyillidir.

Nüks (recurrence)

Bir iyileşme döneminin ardından şikayetlerin geri dönmesidir.

Pigmente (pigmented)

Boya (pigment) toplanması,birikmesi ile renklenmiş :

Primer tümör (primary tumor)

Orijinal tümör,esas tümör,ilk tümör

Prognoz (prognosis)

Hastalığın gidişatının ve sonucunun büyük olasılıkla tahmini

Panç biyopsi (punch biopsy)

(Silindir şeklinde) kesici bir alet yardımı ile deriden bir lezyonun/parçanın alınması tekniğidir.Küçük lezyonların tamamı çıkarılabilir,büyük lezyonlardan patoloji incelemesi için örnek alınır.

Regresyon (gerileme-regression)

Regresyon hem var hem de yok olarak tarif edilir. Regresyon varsa genişliği belirlenir. Regresyon,melanomun içinde , melanositik büyümenin yok olduğu alan olarak tarif edilir. Melanomun tamamında regresyon varsa ,tanımlamak zordur.

Risk Faktör (risk factors)

Bir kişide bir hastalık gelişme şansını arttıran herhangi bir şey.

Satellit oluşum (satellite lesions)

Satellit oluşumlar primer lezyondan 0.05 mm den daha uzakta bulunan tümör/melanom nodülleridir. Klinik ve patolojik olarak var/yok şeklinde rapor edilir.

Selim (benin Benign)

Habis olmayan,tekrarlamayan.

Sentinel lenf nodu (Nöbetçi,bekçi lenf bezi,sentinel lymph node)

Primer,orijinal tümörden kanser hücrelerinin ilk ulaştığı varsayılan lenf bezi

Sentinel lenf nodu biyopsisi (Nöbetçi,bekçi lenf bezi,sentinel lymph node biopsy)

Kanser hücrelerinin yayılması muhtemel ilk lenf bezinin çıkarılması ve incelenmesi

Şeyv biyopsi (Shave biopsy)

Bir bistüri yardımı ile deri yüzeyindeki lezyonun bir bölümünün kesilerek alınması tekniğidir. Melanomda uygun bir biyopsi yöntemi değildir.

Ultraviyole A (UVA)

UVA 320nm ila 400nm arasında değişen dalga boyuna sahiptir. Yeryüzüne ulaşan güneş ışınlarının % 99u bu dalga boyundadır. Ultraviyole B nin zararlı etkilerini çoğaltır,bazı fotoduyarlılık reaksiyonlarından sorumludur, değişik deri hastalıklarının tedavisinde kullanılır.

Ultraviyole B (UVB)

UVB 290nm ila 320 nm arasında dalga boyuna sahiptir. Yeryüzüne ulaşan güneş ışınlarının % 1 'i bu dalga boyundadır. Erken yaşlanma, kanser öncüsü ve kanser lezyonları gelişmesine ve değişik fotoduyarlılık reaksiyonlarına yol açan DNA hasarı dahil çok sayıda fotokimyasal hasar ve güneşyanığına sebep olur.

Ülserasyon (ulceration)

Ulserasyon basit anlatımı ile sınırlı doku ölümüdür .Bazen melanomun merkezinde görülür.Ülserasyon varlığı melanom evlemede bir üst sıraya çıkılmasına yol açar. Ülserasyonun hızlı büyümenin bir yansıması olduğu düşünülür, hızlı büyüme melanomun merkezinde hücre ölümüne sebep olur.

Yüzeyel yayılan melanoma (superficial spreading melanoma)

Beyaz ırkta en sık rastlanan melanom tipidir. 5.dekatta sık görülür. Güneşe maruz kalan bölgelerde,özellikle erkeklerde sırtta,kadınlarda bacaklarda ortaya çıkmaya meyillidir.